Obecnie istnieje na świecie około 400 ras psów. Różne dawniejsze rasy z biegiem czasu wymarły, lecz stale powstają nowe. Ludzie bowiem zmierzają stale do czegoś nowego, czegoś doskonalszego. Tak np. niektórym praktycznym myśliwym nie po­dobała się biała maść foksteriera i jego szata wymagająca pielęgnowania. Przez świadome krzyżowanie różnych ras terierów powstała nowa rasa — niemiecki terier myśliwski. Jest on czarny z czerwonymi lub brązowymi oznakami, przy czym hoduje się gładkowłose lub szorstkowłose jego odmiany. Foksterier jednak mimo to nie znikł, gdyż liczni miłośnicy tej rasy cenią jego białą maść i chętnie poświęcają nieco czasu na pielęgnowanie szaty, aby posiadać psa, który odpowiada ich gus­towi. Powstawanie różnych ras uzasadnione jest głównie ich użytecznością i gustami
hodowców. Różne kierunki w hodowli psów spowodowały, że poszczególne rasy różnią się nie tylko maścią, szatą i budową, lecz także wielkością lub masą. Tylko dzięki temu mogły powstać np. jamniki o wzroście 20 cm i wilczarz irlandzki wysokości ponad 1 m lub dog.
Większość ras powstała jako psy myśliwskie. Różne etapy łowiectwa i różne wa­runki wpłynęły na ukształtowanie odpowiednich typów psa. Na rozległych stepach rosyjskich powstał np. borzoj, który był tak szybki, że doganiał każde zwierzę stepowe — czy był to zając, czy też wilk. Różne rasy hodowano w tym celu, aby móc ukończyć z sukcesem polowanie par force na lisa lub borsuka także wtedy, gdy ścigany zwierz schronił się do nory. Różne rasy wyżłów wskazują myśliwemu stójką, gdzie zapadła drobna zwierzyna (kuropatwa, bażant, zając itp.), aby umożli­wić mu strzał.
Oprócz jednak pomocy przy polowaniu miał pies od zarania współżycia z człowie­kiem dodatkowe zadanie — stróżowanie obejścia lub pilnowanie trzody. Przez wiele pokoleń niektóre psy żyły w kontakcie wyłącznie z domownikami: w stosun­ku do innych ludzi były nieufne i tak rozbudzono w nich czujność — cechę rozwi­niętą w dzisiejszej hodowli kierowanej ras psów służbowych. Człowiek stosunkowo szybko nauczył się rozpoznawać tę cechę psa i wykorzystywać ją do swoich celów. Początkowo pole działania psów było ograniczone, lecz w miarę postępu kultury rozszerzało się. Jeśli ktoś potrzebował psa do określonej czynności, starał się nabyć go z takiej psiej rodziny, która okazała się już przydatna w danej dziedzinie. W ten sposób powstawały rasy, które odznaczały się nie tylko odmiennym eksterierem, lecz także określonymi cechami charakteru. Powstanie współczesnych ras ma swe przyczyny:
w odgraniczeniu okolic, w których bez możliwości znaczniejszego odświeżania krwi rozwinął się samodzielny, prawie całkowicie czystorasowy typ psa, charakte­rystyczny dla pewnych okolic;
w hodowlach feudalnych władców, którzy w swych siedzibach hodowali psy różnych typów, utrzymując je na ogół w czystości rasy;
w zamierzonym, świadomym krzyżowaniu różnych ras w celu stworzenia nowej, mającej określone cechy eksterieru i charakteru.
Szybki rozwój nauk biologicznych w ubiegłym stuleciu i poznanie praw genetyki wprowadziły też do hodowli psów uporządkowany system. Hodowcy różnych ras zaczęli się łączyć, aby wzajemnie się wspomagać w hodowli i aby te hodowle popierać. Tak powstała hodowla psów rasowych. Sprzyja ona utrzymaniu czystości ras, nie pozwala na nie przemyślane krzyżowanie. Dla poszczególnych ras zaczęto odtąd prowadzić księgi hodowlane. Wpisywano do nich wszystkie psy czystej rasy i wystawiano im potwierdzone świadectwa pochodzenia czyli rodowody.