Rasa bardzo stara, hodowana kiedyś w górach połu¬dniowo-wschodniej Jugosławii pochodzi prawdopodobnie z Azji. Dziś rozpowszechniła się już na całą Jugosławię. Szarplaninac to bardzo dobry stróż i obrońca stada. Odważny, nie waha się atakować skradających się drapieżników. Jest silny, proporcjonalnie zbudowany o spokojnym i dobrym charakterze. Jako obrońca jest dzielny, lecz nie kąśliwy. Swemu panu jest bardzo wierny, zachowując jednak daleką rezerwę w kontaktach z osobami nieznajomymi. Maść ma jednolitą o wszystkich odcieniach. Niewskazana jest jedynie maść łaciata i białe plamy. Wzrost osiągany przez szarplaninaca waha się w granicach 55 — 60 cm.